Ομιλία Υπουργού ΥΚΑ κ. Δημήτρη Αβραμόπουλου στην ειδική εκδήλωση «Εθνική Συμμαχία κατά του Καπνίσματος»
Κατηγορία
Η εκδήλωση αυτή, πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία του School of Public Health του Πανεπιστημίου Harvard, τελεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ακολουθεί η ομιλία του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης κ. Δημήτρη Αβραμόπουλου: "Θα ξεκινήσω με την τελευταία παρατήρηση, που ακούστηκε πριν από λίγο: «Αυτή είναι η Ελλάδα».
Αυτό έχει λεχθεί πολλές φορές. Η Ελλάδα, κυρίες και κύριοι, είναι αυτή που φτιάχνουμε. Και η Ελλάδα θα αλλάξει. Θα αλλάξει, όχι γιατί το λέμε εμείς σήμερα αλλά γιατί το απαιτούν οι εποχές μας, το απαιτούν οι επόμενες γενεές. Και εμείς ως γενεά απέναντί τους, ας αναλάβουμε τις δικές μας ευθύνες.
Σήμερα είμαστε εδώ όλοι μαζί, γιατί ξεκινάμε μια πάρα πολύ σημαντική προσπάθεια για τη δημόσια υγεία του τόπου, για την ατομική υγεία των Ελλήνων πολιτών.
Σήμερα ξεκινά και επίσημα η αντικαπνιστική εκστρατεία του Υπουργείου, ενόψει της εφαρμογής του νόμου για την απαγόρευση του καπνίσματος σε όλους τους κλειστούς δημόσιους χώρους, σε όλους τους χώρους δημόσιας συνάθροισης.
Πρόκειται για μια βαθιά τομή για την προστασία της δημόσιας υγείας. Μια τομή στην εξέλιξη του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
Κυρίες και κύριοι, η ελληνική κοινωνία εμπιστεύτηκε δύο φορές τη διακυβέρνηση του τόπου στην παράταξή μας και στον Κώστα Καραμανλή. Και θα τον εμπιστευτεί και τρίτη, γιατί απλά τόλμησε και τολμά. Γιατί απλά όλοι μαζί, τολμούμε.
Παρά τα προβλήματα, τις κακές συγκυρίες, τα εμπόδια, τολμήσαμε, να αναμετρηθούμε με την αλήθεια και να πάμε την Ελλάδα μπροστά.
Οι Έλληνες πολίτες μας έδωσαν μια ξεκάθαρη εντολή: Αλλάξτε την Ελλάδα. Αφήστε πίσω σας την εποχή, όπου η διακυβέρνηση ήταν ταυτισμένη με την παθητική διαχείριση, την κομματοκρατία και την έλλειψη πολιτικής τόλμης.
Την εντολή αυτή του ελληνικού λαού την τιμήσαμε, την τιμούμε. Δε φοβηθήκαμε να πάρουμε αποφάσεις, που βάζουν την Ελλάδα στην τροχιά του 21ου αιώνα.
Δε φοβηθήκαμε να πούμε και να αναδείξουμε την αλήθεια, ακόμα και αν αυτή πολλές φορές έβλαψε το στενό κομματικό συμφέρον, τις προσωπικές δημοφιλίες, τα νούμερα των δημοσκοπήσεων.
Τολμήσαμε να αναμετρηθούμε με προβλήματα, που λίμναζαν για 20 ολόκληρα χρόνια, στερώντας από την πατρίδα μας τη θέση της στο νέο κόσμο που δημιουργείται και από την κοινωνία μας την ποιότητα ζωής που της αξίζει.
Κυρίες και κύριοι, όταν ανέλαβα την ευθύνη του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, είχα μπροστά μου δύο επιλογές. Ο δρόμος της συντήρησης, ο δρόμος δηλαδή της διαρκούς αναβολής των δύσκολων αποφάσεων, των διορθωτικών επεμβάσεων βιτρίνας, της διατήρησης στο υπουργικό αξίωμα, κερδίζοντας χρόνο και αποφεύγοντας έξυπνα κρίσεις.
Είναι ο δρόμος που ακολουθήθηκε επί 8 συνεχιζόμενα χρόνια πριν το 2004 και οδήγησε δυστυχώς το Εθνικό Σύστημα Υγείας στην άναρχη επέκταση, στην υποστελέχωση και στα όρια της οικονομικής χρεοκοπίας.
Η δεύτερη επιλογή ήταν ο δρόμος των ανοιχτών ρήξεων. Των δύσκολων αποφάσεων για το συνολικό μετασχηματισμό του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
Αυτό το δρόμο ακολουθήσαμε και αυτό το δρόμο ακολουθούμε.
Όταν πήραμε τη δύσκολη απόφαση για τη μεταρρύθμιση των οικονομικών και των προμηθειών της υγείας, γνώριζα πολύ καλά, ότι μπροστά μας θα βρούμε οργανωμένη αντιπαράθεση. Ότι θα κληθώ, εγώ και οι συνεργάτες μου, να αντιμετωπίσουμε μία κρίση. Προτίμησα να φανώ χρήσιμος στην κοινωνία, στον τόπο μας και να εκπληρώσω στο ακέραιο το καθήκον μου ως Υπουργός Υγείας. Να βάλω δηλαδή τέρμα σε μία κατάσταση που μαθηματικά οδηγούσε το Εθνικό Σύστημα Υγείας στην οριστική χρεοκοπία.
Όταν προχωρήσαμε στη μεταρρύθμιση για τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας των γιατρών του ΕΣΥ, γνωρίζαμε πολύ καλά, ότι η συγκεκριμένη τομή για τις εργασιακές σχέσεις των γιατρών, δεν είναι ένα πολύ γοητευτικό πολιτικό προϊόν.
Ότι θα έπρεπε να αναμετρηθούμε με συντεχνιακά συμφέροντα και να εξασφαλίσουμε κρίσιμους οικονομικούς πόρους σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τη δημοσιονομική κατάσταση της πατρίδας μας. Αλλά προχωρήσαμε. Τολμήσαμε. Κοιτάξαμε μπροστά και βαθιά. Εκεί που πραγματικά πονάει το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Στη διαχείριση των ανθρώπινων και των οικονομικών του πόρων. Δεν κοιτάξαμε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και τις έρευνες, δεν αρκεστήκαμε, όπως επεσήμανα στην αρχή, σε πολιτικές απλής διαχείρισης. Και αλλάξαμε τη δομή του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
Πήραμε αποφάσεις, που διασφαλίζουν την οικονομική βιωσιμότητα του συστήματος και βάλαμε τέρμα στη σπατάλη, στην αδιαφάνεια, χτυπήσαμε κατάκαρδα φαινόμενα διαφθοράς, αλλά και στον εργασιακό μεσαίωνα, κατά πως έλεγαν οι γιατροί μας.
Σ' αυτούς τους δύο μεταρρυθμιστικούς άξονες προσθέτουμε την ψήφιση μέσα στο Μάιο του νομοσχεδίου για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα, δηλαδή για την ουσιαστική πλέον αλλαγή του Εθνικού Συστήματος Υγείας, την αναγέννησή του. Το κείμενο ήδη πέρασε από την Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή της Βουλής. Μία ιστορική και καθοριστική τομή για την υγεία στον τόπο μας. Μία τομή που δεν ήταν εύκολο να ολοκληρωθεί, γιατί και εκεί είχαμε απέναντί μας συμφέροντα, που δεν ήθελαν την δωρεάν πρόληψη και την Πρώτη Φροντίδα να φτάνει στις γειτονιές της πατρίδας μας.
Το ίδιο συμβαίνει και με το κάπνισμα. Για 20 ολόκληρα χρόνια οι προηγούμενες διακυβερνήσεις δεν τόλμησαν να ασχοληθούν υπεύθυνα με την πρόληψη και την ενεργητική προστασία της δημόσιας υγείας. Φοβήθηκαν το πολιτικό κόστος.Το πολιτικό κόστος που δυστυχώς κυριαρχεί στο δημόσιο βίο του τόπου και το οποίο οι πολίτες απεχθάνονται, οι δε πολιτικοί δεν πρέπει να θεωρούν, ότι υπάρχει. Είναι ψευδεπίγραφο.
Ο κόσμος θέλει από εμάς να προχωρούμε σε θαρραλέες και βαθιές τομές, να αλλάζουμε την κοινωνία, να εκσυγχρονίζουμε το σύστημα, να το καθιστούμε πιο αποτελεσματικό και πιο διάφανο. Λέω ότι δεν τόλμησαν, γιατί ο αγώνας της πρόληψης και της προστασίας της δημόσιας υγείας είναι ο κατ' εξοχήν πολιτικός στίβος στο χώρο της υγείας.
Στη δημόσια υγεία διεξάγεται η μάχη για την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων. Η μάχη με τα ισχυρά οικονομικά συμφέροντα, που δεν θέλουν τις Ελληνίδες και τους Έλληνες και να πάρουν τη ζωή στα χέρια τους. Η μάχη για την αλλαγή του τρόπου ζωής και την προάσπιση της ποιότητας της ζωής της ελληνικής κοινωνίας.Εμείς με το νόμο για την απαγόρευση του καπνίσματος σβήνουμε ένα αμαρτωλό παρελθόν. Η Ελλάδα σβήνει το τσιγάρο την 1η Ιουλίου του 2009.
Κυρίες και κύριοι, σύμφωνα με στοιχεία του παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας η οφειλόμενη στο κάπνισμα θνησιμότητα στη χώρα μας αγγίζει το 20% και καταλαμβάνει την 1η θέση ανάμεσα στις διάφορες αιτίες θνησιμότητας. Κάθε χρόνο το κάπνισμα αφαιρεί 20.000 ζωές από την Ελλάδα, ενώ το παθητικό κάπνισμα προκαλεί ετησίως 700 θανάτους.
Σε μία χρονική στιγμή που η πατρίδα μας αντιμετωπίζει οξύτατο δημογραφικό πρόβλημα, χάνουμε κάθε χρόνο μία μεσαία πόλη από μία εξάρτηση που απλά πλουτίζει κάποιους. Οι Ελληνίδες, οι τωρινές και οι αυριανές μητέρες είναι πρώτες στο κάπνισμα σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ το κάπνισμα απειλεί ολοένα και περισσότερο τους νέους και τις νέες της πατρίδας μας.
Σε οικονομικούς όρους το έγκλημα αυτό έχει τρομακτικές διαστάσεις. Το κάπνισμα ευθύνεται για 700.000 μέρες νοσηλείες στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Οι ασθένειες που προκαλεί κοστίζουν στο κοινωνικό μας κράτους 2,14 δισεκατομμύρια € ετησίως.
Σ' αυτή την απαράδεκτη κατάσταση πρέπει όλοι μαζί να βάλουμε τέρμα. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε άλλο σε πολυεθνικά οικονομικά συμφέροντα να διακυβεύουν τις ζωές των παιδιών μας, την βιωσιμότητα του κοινωνικού μας κράτους και το μέλλον του τόπου μας. Η Ελλάδα σε εξάρτηση, δεν έχει μέλλον. Αυτή είναι η αλήθεια.
Ο νόμος για την απαγόρευση του καπνίσματος από όλους τους κλειστούς δημόσιους χώρους είναι η πιο σημαντική πρωτοβουλία για την πρόληψη και την προστασία της δημόσιας υγείας, που έχει πάρει ποτέ η ελληνική πολιτεία. Βασικός μας στόχος είναι η εξαφάνιση του καπνίσματος από τη δημόσια ζωή της χώρας.
Η εξαφάνιση του καπνίσματος πρώτα απ' όλα από τα νοσοκομεία της χώρας. Από το σύνολο της δημόσιας διοίκησης, αλλά και της Τοπικής και Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Από όλους τους εργασιακούς χώρους δημόσιους και ιδιωτικούς. Από τα σχολεία και τα πανεπιστήμια, από τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, από τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, από τους χώρους εστίασης, διασκέδασης και ψυχαγωγίας.
Εξαφανίζοντας το κάπνισμα από τη δημόσια ζωή του τόπου συμβάλουμε στη μείωση των καπνιστών στη χώρα μας, στην ενεργητική προάσπιση των ανθρώπινων και εργασιακών δικαιωμάτων και στην εξοικονόμηση πολύτιμων πόρων για την βιωσιμότητα του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
Οι καπνιστές συμπολίτες μας έχουν την επιλογή να καπνίσουν στον ιδιωτικό τους χώρο ή σε εξωτερικούς χώρους. Τους χρειαζόμαστε όμως κοντά μας. Χρειαζόμαστε τη συμμαχία μαζί τους, διότι, όπως συνηθίζω να λέω, οι ίδιοι οι καπνιστές καλύτερα από εκείνους που δεν καπνίζουν, ξέρουν. Ξέρουν ότι διακυβεύεται η ζωή τους, η ζωή των μελών της οικογενείας τους.
Κανένας μας όμως δεν έχει το δικαίωμα να παραβιάζει αναφαίρετα ανθρώπινα και εργασιακά δικαιώματα. Κανένας μας δεν έχει το δικαίωμα στο όνομα οποιουδήποτε οικονομικού ή συντεχνιακού συμφέροντος να καταδικάζει την Ελλάδα σε μία συνεχιζόμενη γενοκτονία.
Και επειδή δεν είναι λίγοι αυτοί που καλλιεργούν σκόπιμα τον κυνισμό και την αμφιβολία σχετικά με την εφαρμογή του νόμου, ανακυκλώνοντας τους γνωστούς μύθους σχετικά με τον καπνιστικό «πολιτισμό» της Ελλάδος θα ήθελα να τους διαβεβαιώσω.Από την 1η Ιουλίου η Ελλάδα σβήνει το τσιγάρο. Και το σβήνει χωρίς παραθυράκια.
Όλοι όσοι μιλούν για παραθυράκια, που συνηθίζονται όπως γνωρίζετε στην Ελλάδα, με αφορμή τη διάταξη που υπάρχει στο νόμο για τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος κάτω των 70 τετραγωνικών μέτρων ή δεν γνωρίζουν ή σκόπιμα ανακυκλώνουν τον κυνισμό για να αδρανοποιήσουν την κοινωνική υποστήριξη του νόμου. Γιατί ο νόμος αυτός χρειάζεται την κοινωνική υποστήριξη.
Τη διάταξη που προβλέπει ότι τα καταστήματα κάτω των 70 τετραγωνικών μέτρων θα μπορούν να επιλέξουν, εάν θα είναι αποκλειστικά για καπνιστές ή για μη καπνιστές, δεν την περάσαμε εμείς επειδή υποχωρήσαμε σε ομάδες πίεσης. Την περάσαμε γιατί αναγνωρίσαμε ότι αντίστοιχα διεθνή παραδείγματα όπως της Ισπανίας και της Πορτογαλίας που επιτρέπουν σε καταστήματα κάτω των 100 τετραγωνικών μέτρων να επιλέξουν, βοηθούν στη σταδιακή προσαρμογή των καπνιστών σε μία νέα πραγματικότητα και συμβάλουν στη στοχευμένη καταπολέμηση του παθητικού καπνίσματος.
Η απόφασή μας ήταν στοχευμένη, ενσυνείδητη και ρεαλιστική. Όλα τα άλλα απλά αναπαράγονται από κύκλους που δεν θέλουν να δουν τη χώρα μας να προχωράει μπροστά και να προσαρμόζεται στα διεθνή δεδομένα.
Μην έχετε καμία αμφιβολία ότι ο νόμος θα εφαρμοστεί στο ακέραιο. Το Υπουργείο Υγείας έχει εδώ και ένα χρόνο εκπονήσει Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την εφαρμογή του νόμου και την υλοποίηση ολοκληρωμένης αντικαπνιστικής πολιτικής.
Ο νόμος θα εφαρμοστεί στο ακέραιο γιατί το Υπουργείο μας έχει ήδη έτοιμους τους ελεγκτικούς και τους κατασταλτικούς μηχανισμούς για να το πράξει.
Ο νόμος θα εφαρμοστεί στο ακέραιο γιατί έχουμε τη συναίνεση της ελληνικής κοινωνίας, γιατί από σήμερα αρχίζει μία στοχευμένη και εκτεταμένη εκστρατεία ενημέρωσης.
Ο νόμος θα εφαρμοστεί στο ακέραιο γιατί ωρίμασαν οι συνθήκες στην Ελλάδα πλέον να εφαρμόζονται οι νόμοι. Θα εφαρμοστεί γιατί έχουμε στο πλευρό μας την συντριπτική πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας, όπως οι μετρήσεις μας επιβεβαιώνουν, ακόμα, όπως είπα πρωτύτερα, και τους καπνιστές συμπολίτες μας.
Γιατί έχουμε στο πλευρό μας την Κοινωνία των Πολιτών, τις αντικαπνιστικές οργανώσεις, που θα συμβάλουν αποφασιστικά στην εφαρμογή του νόμου. Γιατί έχουμε κοντά μας και δίπλα μας την κοινωνική εταιρική ευθύνη που θα υλοποιήσει την αντικαπνιστική νομοθεσία στο πλαίσιο της καλής εταιρικής διακυβέρνησης και θα συνεισφέρει στη διάδοση του μηνύματος της αντικαπνιστικής εκστρατείας.
Σήμερα απ' αυτό το βήμα θα ήθελα να απευθύνω μία έκκληση προς τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Πολλά λέγονται και πολλά ακούγονται για το ρόλο τους. Είμαι από εκείνους που πιστεύουν ότι ο ρόλος τους μπορεί να είναι θετικός για την κοινωνική μας εξέλιξη και τον κοινωνικό μας πολιτισμό. Τους αναλογεί ένα μέρισμα ευθύνης για την προώθηση τέτοιων πολιτικών και δεν υπολείπονται ούτε τα ίδια, ούτε οι λειτουργοί τους από κοινωνική ευαισθησία.
Τους καλώ να μας βοηθήσουν να αναδείξουμε έναν διάλογο που έχει καθοριστική σημασία για το μέλλον του τόπου για το μέλλον των παιδιών μας. Να σταθούν υπεύθυνα επάνω σ' αυτό το τόσο σημαντικό ζήτημα και να μην το ρίξουν σε δεύτερη και τρίτη μοίρα είτε στα δελτία ειδήσεων, είτε στα θέματα που αναδεικνύουν μέσα από τις εφημερίδες. Είναι πρωτεύον θέμα.
Τους καλώ να αναδείξουν την ουσία της πολιτικής, αλλά και την ουσία της επικοινωνίας, που δεν είναι άλλη από την αλλαγή στάσεων ζωής προς όφελος της υγείας, της ποιότητας ζωής και της κοινωνικής συνοχής.
Ας επιλέξουν πλευρά. Η σιωπή και η αδιαφορία για τον αντικαπνιστικό αγώνα ευνοεί όλους εκείνους, που δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα σ' αυτή τη χώρα. Βοηθήστε μας να δυναμώσουμε το διάλογο, να αναδείξουμε την πολιτική αξία που έχει η πρόληψη στην εποχή μας. Εμείς από την πλευρά μας είμαστε αποφασισμένοι να αλλάξουμε σελίδα, να βάλουμε πίσω το κακό παρελθόν μας, όπου η σιωπή και η ανοχή για το κάπνισμα πλούτιζε κάποιους και κάποιους άλλους τους έστελνε στο κρεβάτι του πόνου.
Είμαστε αποφασισμένοι να αλλάξουμε σελίδα. Και θα κατατάξουμε την πατρίδα μας ανάμεσα στις πρώτες χώρες στον κόσμο σε ό,τι αφορά τους δείκτες κοινωνικού πολιτισμού. Ήρθε ο καιρός να τελειώνουμε με κάτι που αναπαράγεται και κατά κάποιο τρόπο μας βολεύει στην Ελλάδα. Ότι αυτά δεν γίνονται εδώ. Όλα μπορεί να γίνουν εδώ, όπως κάποτε, πολλά ξεκινούσαν από εδώ.
Σήμερα το να υιοθετήσουμε ένα διαφορετικό τρόπο ζωής, το να ενισχύσουμε την κοινωνική πολιτική της πολιτείας είναι μέρος της ευθύνης μας ως πολιτών, αλλά και ως δημόσιων παραγόντων.
Θα κληθούμε μια μέρα κυρίες και κύριοι να απαντήσουμε στο σκληρό ερώτημα των παιδιών μας, ποια Ελλάδα τους παραδώσαμε και αν αυτή που τους παραδώσαμε ήταν καλύτερη από εκείνη που παραλάβαμε.
Εμείς που έχουμε την ευθύνη και την τιμή να διαχειριζόμαστε αυτές τις ευαίσθητες υποθέσεις, πάνω απ' όλα προτάσσουμε το εθνικό, το κοινωνικό και το δημόσιο συμφέρον. Γι' αυτό δεν υπολογίζουμε, το ψευδεπίγραφο πολιτικό κόστος. Και θα μας βρουν μετωπικά απέναντι όλοι εκείνοι που θα επιχειρήσουν να μειώσουν την αξία αυτής της υπόθεσης. Έχουμε υποχρέωση να ορθώσουμε ως κοινωνία το ανάστημά μας. Γιατί αν δεν το κάνουμε θα είμαστε υπόλογοι απέναντι στις επόμενες γενεές.
Ιδού, λοιπόν, πεδίον δόξης λαμπρόν το θέμα που σήμερα μας φέρνει εδώ. Η απόφαση της πολιτείας να αλλάξουμε συνήθειες και τρόπους ζωής, να παραμερίσουμε το κάπνισμα και τις βλαβερές συνέπειες του από το δημόσιο και τον ιδιωτικό μας βίο.
Εδώ θα δοκιμαστεί στην πράξη και η ικανότητα της πολιτείας να νομοθετεί, αλλά και να εφαρμόζει νόμους. Αλλά και η ίδια η κοινωνία στο βαθμό που συμμετέχει, όπως είπα πρωτύτερα, να αποδείξει στην πράξη ότι αυτές τις αλλαγές τις θέλει και τις στηρίζει. Είμαστε αποφασισμένοι να προχωρήσουμε, αποφασισμένοι να σώσουμε ζωές, να πάμε την πατρίδα μας ακόμα πιο μπροστά.
Μ' αυτές, λοιπόν, τις δεδομένες αποφάσεις μας σήμερα, μοιραζόμαστε σ' αυτό το χώρο, όλοι όσοι συμμετέχουμε στην εκδήλωση, αλλά και μαζί μας, μέσω των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας, η ελληνική κοινωνία, μία σημαντική, μία ιστορική απόφαση, μία ιστορική στιγμή. Σαν έρθει λοιπόν η ώρα να κριθούμε από τις επόμενες γενεές θέλω να πιστεύω, ότι δεν θα είναι ο λόγος για τον οποίον θα θεωρήσουν, ότι έχουμε αποτύχει.
Εμπρός, λοιπόν, σ' αυτό τον ωραίο αγώνα. Και μην έχετε καμιά αμφιβολία, ότι με τη συμμετοχή όλων θα τα καταφέρουμε. Θα τα καταφέρουμε γιατί πιστεύουμε σε μία νέα Ελλάδα, μία καθαρή Ελλάδα, με τη δημόσια και την ατομική υγεία προστατευμένη και την κοινωνική μας συνοχή ακόμα πιο ισχυρή."
